JAPON BALIĞI (Carassius auratus)

JAPON BALIĞI (Carassius auratus)

giris
Akvaryum balıklarına veya havuzlarda üretilen renkli balıklara olan merak insanlarda çok eski zamanlardan bugüne kadar hep vardı.İnsanoğlu çeşitli geçim sorunları yanında gönül ruhunu da okşayacak konularla ilgilenmişlerdir. Günümüzde şehirlerin gürültülü hayatı ve günlük iş stresi yanında ,bu dertlerini unutturacak onları birkaç dakika da olsa bu sıkıntılarından uzaklaştıracak konuların birçoğu ticari bir olay haline gelmiştir. Akvaryum balıklarına olan ilgi arttıkça bu balıkları merak eden ve bakmak isteyerek satın alan kişiler balığı sağlıklı bir şekilde barındırmak arusundadır. Bunun üzerine özellikle dış ülkelerde çok sayıda kitap yaılmış ve yayımlanmıştır. Ülkemizde ise yeterli olmasa da bu konuda girişimler mevcuttur.Bu yazı son yıllarda büyük yayılma gösteren ve akvaryumcularda çok miktarda pazarlanan japon balıkları üzerine toplayabildiğimiz bilgileri bir demet halinde sunabilme amacı ile hazırlanmıştır.

Japon balıkları diğer pekçok akvaryum balığına nispeten oldukça dayanıklı ve bakımları zahmetsiz balıklardır. Özellikle çok küçük akvaryumlarda ve sıcaklık toleransı değişken ortamlara dayanabilmelerinden dolayı pek çok hobici ve bu işe yeni başlamış kişilerce diğer tropikal türlerin alternatifi olarak tercih edilme sebebidir.Bu bakım kolaylıklarının yanında çok çeşitli ve renkli varyetelerinin olması japon balıklarına olan ilgiyi artırmaktadır.

Japon balıklarının birkaç litrelik akvaryumlarda ve son yıllarda oldukça yaygınlaşan kavanoz tipi cam kaplarda bile kolaylıkla barındırılabilmesi bu balığa olan talebi artırmaktadır.

variety goldfish bowl

JAPON BALIKLARININ TARİHÇESİ
Japon balıkları renkli sazangillerden olduğundan yetiştiriciliği konusunda tarihi bilgiler çok eskilere dayanır.Çindeki tarihi kayıtlara göre ilk kırmızı renkli japon balığı M.S. 200-300 yıllarında ele alınmıştır.İnsan eli altında üretimine ise M.S. 700-800 yıllarında başlandığı sanılmaktadır. M.S. 1400-1600 yıllarında ise evlerde cam kaplarda  bakılmaya başlanmıştır.1780 yılında yapılmış olan tarihi bir tabak üzerinde 8 adet kırmızı japon balığının resmedilmiş olması bu tarihlerde tür içerisinde varyete ayrımlarının başlamış olduğunu işaret eder.Yine aynı gruba giren renkli havuz balıkları üzerindeki tarihi bilgiler de oldukça eskidir.Japonyada renkli havuz balıkları üretimi ve yetiştiriciliği çok eskidir. Japonyada 800-1200 yılları arasında Haruşhu adasının kuzey kısımlarında Yamakushi bölgesinde bu balıkların keşfedildiği ve bu bölgede orijin aldığı kaydedilmiştir.Japonyada 1580-1600 yıllarında Momoyama döneminde renkli havuz balıklarının üretiminin oldukça yaygınlaştığı ve popüler bir dönem yaşadığı bilinmektedir.Bu renkli havuz balıklarının bir kısmı günümüzde bildiğimiz adıyla sazangillerden(Cyprinus carpio) üretilmiş ve orjin almışlardır. Bu durumda çinde sazan yetiştiriciliği üzerindeki ilk tarihi kayıtlar M.Ö. 470 li yıllara dayandığından renkli havuz balığı yetiştiriciliğininde bu tarihlerde olduğu kabul edilir.Japonya tarihi kayıtlarında ise sazan yetiştiriciliği konusundaki bilgiler M.S. 300 lü yıllara aittir.Sonraları 1758 de adi sazan ve renkli havuz balıklarının Latincesi Cyprinus carpio ve bugün tülkuyruk japon balıklarının Latincesi olan Cyprinus auratus isimleri bilim adamı Linnaeus tarafından konularak bilimsel yerlerini almışlardır.

JAPON BALIKLARININ ORİJİNİ VE YAYILIŞI

lionhead-goldfish-carassius-auratus-e1342031041955
Japon balıkları konusundaki en ciddi yazılar Li-Jiran tarafından 1560-1590 yılları arasında yazılan “Grass roots and the eye of a net” isimli kitapta bulunmaktadır.Geniş bilgiler içeren bu yayının 44. cildi japon balıklarına ayrılmıştır. Bu kitapta kırmızı balıkların orijinin M.S. 500-550 yıllarına dayandığı yazılmışsa da 1600 lü yıllarda yazılan başka kitaplarda orjinin daha eski olduğu kayıt altına alınmıştır.Bu yayınlar genel olarak japon balıklarının Çinde 960-1120 yılları arasında yetiştiriciliği konusunda hemfikirlerdir.Bundan anlaşıldığı üzere Çin ,japon balıklarının üretimi konusunda en az bin yıllık bir geçmişe sahiptir.Çinde japon ve renkli havuz balıkları üzerine ciddi anlamda kaynak niteliği taşıyan kitaplar yayınlanmaktadır.Dr.Chin japon balıkları konusunda yapılan tüm tarihi eserleri incelemiş ve toplu bir bibliyografya olarak 1954 te yayınlamıştır.Bu yazarın çalışmalarına göre japon balıkları Crucian sazandan 700-800 yıllarında bugün bildiğimiz japon balıkları üretimine başlanmıştır.Bu tarihte 1000 civarı renkli balığın bir kişiye ait özel havuzdan elde edildiği konusunda kesin kayıtlar vardır.
w800.86ecf
1276 ile 1546 yılları arasında japon balıklarının derin havuzlarda tutulduğu belirtilmekte ve 1457 de tanklara alınarak yetiştirildikleri hususunda bilgiler mevcuttur.Bu tarihten sonra tanklarda yetiştirmenin yaygınlaşmaya başladığı bilinmektedir.Balıkların bu şekilde tanklarda yetiştirilmeye alınması balıkları daha yakından inceleme ve istenen bireylerle yavru alma şansı doğması ile seleksiyon ve ıslah çalışmalarının başlamış olduğu ,bunun sonucuda birçok varyetenin ortaya çıkmaya başladığı anlaşılmaktadır. Bu dönemlerde renk,çift ve tek kuyrukluluk,teleskop göz ve vücut kısalığı gibi konuların dikkate alındığı bilinmektedir.

19. asırda japon balığı yetiştiriciliği ve ıslahı konularının çok geliştiği bu tarihlerde yayımlanan kitaplarda görülmektedir. Özellikle seleksiyon çalışmalarının artmasıyla birlikte siyah,mavi,mor,aslanbaş,celestial,balongöz,incipullu,bufalo baş gibi varyetelerin elde edildiği görülmektedir.

Japon balığının avrupaya hangi tarihlerde geldiği konusunda kesin bir şey söylemek zordur. Çünkü çeşitli yayınlarda japon balıklarının avrupa getirilişi üzerine 1600-1800 yılları arasında farklı farklı tarihler belirtilmektedir. Japon balığının amerikaya götürülmesi ise daha yakın tarihlere dayanmaktadır.Bu konuda Japonyadan amerikaya japon balıklarının götürüldüğü tarih olarak 1861 yılını belirtmiş yayınlar mevcuttur.

siyahteleskop

Devam Edecek…

JAPON BALIĞI (Carassius auratus)
5 (100%) 3 vote[s]

Paylaşmak güzeldir...

Yorumlar

yorumlar

Bir cevap yazın

Yada